Wie neemt de meeste financiële beslissingen in huis? Jarenlang dachten onderzoekers die vraag te kunnen beantwoorden door het gewoon aan één van de partners te vragen. Maar wanneer je het zowel de man als vrouw vraagt, ligt de waarheid vaak in het midden. Hoewel er wel degelijk factoren zijn die het verschil maken, zo toont nieuw onderzoek.

Australische wetenschappers besloten het onlangs afzonderlijk aan ruim 13.000 partners te vragen. Resultaat: de uitkomst hangt af van of je het de man of de vrouw vraagt. De antwoorden verschillen nogal. Tenminste, dit verhaal gaat vooral op als de man en vrouw qua salaris, werkuren, opleiding en leeftijd ongeveer gelijke tred houden.

Opleiding en werk

Zoomen we in op de eigenschappen van de partners, dan blijkt dat de mannen meer zeggenschap over de besluitvorming krijgen als ze hoger opgeleid zijn. Dit effect gaat voor vrouwen niet of nauwelijks op. De onderzoekers hebben niet uitgezocht hoe dat komt.

Aan de andere kant neemt de zeggenschap van vrouwen juist flink toe als ze op de arbeidsmarkt actief zijn. Als de vrouw een baan heeft, dan neemt de kans dat de man de financiële besluiten neemt, met 6,2 tot 7,1 procentpunten af. Bij de vrouw wordt met 1,8 tot 3,5 procentpunten juist aannemelijker dat ze de financiële beslissingen neemt.

Wat bij werk wel een overstijgende factor vormt, is de vraag of één van beiden een zelfstandig ondernemer is. Als één van beiden het is, dan is hij of zij in veel gevallen de zakelijke beslisser.

Werkuren en salaris

Op de achtergrond speelt ook het aantal werkuren en het salaris mee. Hoe lager het salaris en hoe minder werkuren, hoe kleiner de kans doorgaans is dat hij of zij zakelijke beslisser is binnen het huishouden.

Zo leidt een stijging van $10.000 van het inkomen van de vrouw tot een gestegen aannemelijkheid van 0,69 en 0,87 procentpunt dat ze de financiële besluiten neemt. Bij mannen zie je soortgelijke percentages.

Getrouwd

Ben je in het huwelijk getreden? Dan blijk je, of je nu man of vrouw bent, meer geneigd financiële beslissingen samen te nemen dan wanneer je alleen maar samenwoont.

Bij de mannen nemen het aantal zelf genomen besluiten met 3,2% af, terwijl het aantal gezamenlijke besluiten met 3,8% toeneemt. Vrouwen beslissen 4,9% minder vaak op eigen houtje en 2,7% vaker op gezamenlijk basis.

Toch valt de balans na een huwelijk wel meer uit naar de man: de onderzoekers rapporteren niet alleen een 2,7% stijging van gezamenlijke besluiten, maar ook een 2,2% groei van zakelijke beslissingen door de man.

Wil de vrouw vervolgens toch weer meer controle over de besluitvorming krijgen? Dan helpt het als het gezin groeit. Met de geboorte van een kind neemt het aandeel van de man in de financiële besluitvorming significant af.

Leeftijd en vaardigheden

Daarnaast zijn er bepalende zaken waar je als partner minder controle over hebt. Als er bijvoorbeeld tussen de man en vrouw een duidelijk leeftijdsverschil is, dan stijgt de kans dat de oudere partner het meer voor het zeggen heeft over de financiën.

Aanleg voor het doorgronden van financiën is er ook zo één: bij zowel mannen als vrouwen wordt het aannemelijker dat ze de besluiten nemen als ze het meer begrijpen. Wel is het belangrijk wie van de partners je het vraagt: als je het de minder financieel vaardige vrouw vraagt, is de vinger in de financiële pap van de man minder groot dan hijzelf beweert.

Karaktereigenschappen

Hetzelfde geldt voor de karaktertrekken die partners elkaar toekennen. Als de partner als bedachtzaam te boek staat, en dus een voorzichtig en georganiseerd type is, dan groeit de kans dat hij of zij zakelijk beslisser is. Wanneer de partners elkaar als een sociaal en empathisch persoon beschrijven, groeit de kans dat ze gezamenlijk beslissingen nemen.

Minder significant maar ook bepalend is de vraag of iemand in staat is om zijn fouten toe te geven en extravert, open of emotioneel stabiel is. De eerste twee blijken in dit onderzoek als mannelijke eigenschappen uit de bus te komen, gebaseerd op feedback van zowel mannelijke als vrouwelijke partners, terwijl de laatste karaktertrekken als een vrouwelijke kwaliteit bestempeld worden.