Een veel te dure hamburger op een menukaart of een fles erg dure wijn op een wijnkaart zijn overbekende voorbeelden van het referentie-effect: producten als referentiepunt presenteren om de andere op basis van prijsvergelijking er redelijk uit te laten springen. Maar dit referentie-effect in de vorm van verleiding kan ook opgaan voor spaargeld, evenals voor andere verleidingen zoals uitstelgedrag en groepsdwang.

Heeft een spaarder bijvoorbeeld iedere maand € 50,00 opzij gelegd, dan kan dit ‘vaste bedrag’ als een referentiepunt dienen wanneer hij overweegt dit bedrag te verhogen. In dat geval is € 100,00 tweemaal zoveel en zou daarom een te grote stijging kunnen lijken, terwijl de spaarder het zich wel kan veroorloven. 

Met een frisse blik naar het inkomens- en uitgavenpatroon kijken en te bezien hoeveel er, ongeacht de hoogte van het inmiddels gespaarde bedrag, in de toekomst gespaard kan worden, zou een betere manier kunnen zijn.

1. Doe het gewoon

Een van de grootste vijanden van sparen is uitstelgedrag, zaken soms voorgoed op de lange baan schuiven. Je kan niet vroeg genoeg met sparen beginnen. Ontwikkel een spaarroutine, schrijf direct na ontvangst van je salaris sowieso een bedrag over naar je spaarrekening.

2. Verdien rente-op-rente

Zoals beleggers het opnieuw investeren van dividend in aandelen kunnen onderwaarderen, geldt bij spaarders de onderschatting van de invloed van rente-op-rente. Het kan de belangrijkste manier zijn om snel te sparen en om na verloop van tijd bijzonder sterk te groeien. In Nederland zijn de rentes relatief laag en wordt dit effect enigszins afgevlakt, maar de EU-partnerbanken van Savedo.nl bieden wel aantrekkelijke percentages.

3. Inflatie: niet negeren

Prijsstijgingen kunnen voor leners goed zijn, maar ze knagen aan de koopkracht van spaarders, vooral van hen met een langetermijnplanning.

4. Gebruik de kracht van vriendschap

Hierbij een manier die mogelijk helpt: gebruik een stok achter de deur, bijvoorbeeld een weddenschap met een vriend, waarbij je afspreekt een jaar lang iedere maand een vast bedrag te zullen sparen. Zo zet je groepsdwang op een positieve manier in en beperk je de verleiding sparen een maand over te slaan

5. Pin je niet vast aan een vast bedrag

Spaar je regelmatig € 50,00 per maand en besluit je om dat bedrag te verhogen, hang je dan niet op aan die € 50,00 als referentiepunt. Dat zou zoiets als een referentie-effect kunnen zijn. Evalueer objectief hoeveel je kunt sparen. Zo schrikt het verdubbelen van het bedrag naar € 100,00 niet zo af.

6. Maak een lijstje

De andere kant van sparen is uitgeven. Het beperken daarvan zorgt ervoor dat ook dit onder controle blijft. Het maken van een boodschappenlijstje voordat je boodschappen gaat doen, beperkt immers ook impulsaankopen.